نمای پلاستوفوم

نمای پلاستوفوم که در ایران کمتر به آن پرداخته شده معمولاً از جنس یونولیت‌های فشرده با دانسیته‌های بالاتر از ۲۰ است و در نمای ساختمان استفاده می شود.

این ماده کاملاً خنثی بوده و با داشتن حالتی متخلخل هیچ‌گونه واکنش شیمیایی انجام نمی‌دهد. این ماده وزن بسیار کمی دارد به همین دلیل کاربردهای بسیاری در صنعت ساختمان‌سازی دارد.

یونولیت به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردی مانند وزن کم، مقاومت در برابر رطوبت، مقرون‌به‌صرفه بودن، قابلیت بازیافت، حمل‌ونقل آسان، طول عمر بالا و … جایگزین مناسبی برای بسیاری از مصالح ساختمانی است. یکی دیگر از محصولات کاربردی یونولیت ، یخدان پلاستوفوم می باشد.

در این مقاله به تعریف نمای پلاستوفوم و کاربردها و مزایا و معایب آن می پردازیم.برای خرید و مشاوره با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

نمای یونولیتی چیست؟

این نوع نما از سال ۱۹۶۰ در نقاط مختلف جهان مورد استفاده قرار گرفته است. اما در ایران در سال‌های اخیر بیش از پیش مورد استفاده قرار گرفته است. یونولیت به دلیل ویژگی های زیادی که دارد یکی از پرکاربرد‌ترین مواد و پراستفاده‌ترین مصالح ساختمانی در سال‌های اخیر شناخته شده است. نمای یونولیتی در انواع مختلفی وجود دارد و در صنعت ساختمان‌سازی جایگاه ویژه‌ای تحت عنوان پلاستوفوم ساختمانی پیدا کرده است.

یکی از ویژگی های این ماده سبک بودن آن است به همین دلیل کاربردهای بسیاری در صنعت ساختمان‌سازی دارد. یونولیت در حقیقت از نوعی پلاستیک ساخته می‌شود که از مونومر استایرن به دست می‌آید.

از آن جایی که یونولیت یک محصول نفتی است در برابر آتش و حرارت مقاومت کمی دارد و سریعاً شعله‌ور می‌شود. اما امروزه نوعی از یونولیت‌های کندسوز نیز تولید می‌شود که می‌تواند کاربردهای مختلفی داشته باشد.

برای افزایش مقاومت نمای پلاستوفوم از یک لایه رزین و سیلیس بر روی آن استفاده می‌شود. در اصل نمای پلاستوفومی یا نمای یونولیت به عنوان نمایی سبک و عایق شناخته می‌شود که جایگزین آجر، سنگ، ورق‌های پی‌وی‌سی و کامپوزیت و … شده است. از مهم‌ترین ویژگی‌های نمای یونولیتی می‌توان به وزن کم، مقاومت عالی، زیبایی بی‌نظیر، قابلیت رنگ‌پذیر، مقاومت در برابر اشعه ماورا بنفش، مقرون‌به‌صرفه بودن و … اشاره کرد.

ساختار نمای پلاستوفوم

در یک سیستم متداول نمای پلاستوفوم، EPS تنها یکی از اجزای نما است.

بسته به روش اجرا ممکن است ساختار شامل بستر اصلی دیوار، چسب یا اتصال مکانیکی، پانل EPS، لایه مسلح کننده، مش فایبرگلاس، اندود پایه و پوشش نهایی باشد.

در قطعات دکوراتیو نیز معمولا سطح یونولیت خام با یک پوشش مقاوم تر شامل ترکیبات پلیمری، معدنی یا سیلیسی پوشانده می شود. این لایه علاوه بر ایجاد سطح مناسب برای رنگ آمیزی، مقاومت قطعه در برابر ضربه و عوامل محیطی را افزایش می دهد.

پس از نصب، محل اتصال قطعات اهمیت زیادی دارد. اگر درزها، رول پلاک ها، گوشه ها و محل اتصال نما به پنجره یا سایر مصالح درست اجرا نشوند، حتی یک یونولیت با کیفیت بالا نیز نمی تواند ضعف اجرای نما را جبران کند.

نقش ضخامت EPS در عایق کاری

دانسیته و ضخامت را نباید با هم اشتباه گرفت.

افزایش دانسیته می تواند بعضی خصوصیات مکانیکی محصول را تغییر دهد، اما عملکرد حرارتی نما به ضخامت لایه عایق و ضریب هدایت حرارتی محصول نیز وابسته است.

برای مثال ممکن است دو قطعه EPS دانسیته متفاوتی داشته باشند، اما صرفا از روی دانسیته نتوان مشخص کرد کدام یک برای عایق کاری یک دیوار خاص مناسب تر است.

در پروژه هایی که هدف اصلی کاهش انتقال حرارت است، ضخامت عایق باید بر اساس طراحی پوسته ساختمان و الزامات پروژه تعیین شود.

نمای پیش ساخته یونولیتی

نمای پیش‌ساخته یونولیتی که از جنس پلاستوفوم می باشد از دو بخش اصلی تشکیل شده است. این دو بخش شامل: پانل‌های یونولیتی و پشتیبانی که این پانل‌ها به آن متصل می‌شوند. از آن جایی که پانل‌ها از جنس یونولیت می باشند دارای ویژگی‌هایی مانند سبکی، عایق حرارتی، عایق صوتی و مقاومت در برابر آتش هستند. همین ویژکی سبب شده تا این پانل ها به راحتی قابل حمل باشند.

پانل‌های یونولیتی تولید شده و به پشتیبان مورد نظر متصل می‌شوند. پشتیبان‌ها از جنس های مختلفی مانند فلز، چوب و سیمان ساخته می شوند. پس از اتصال پانل‌های یونولیتی به پشتیبان، نمای پیش‌ساخته یونولیتی آماده نصب و تعویض در ساختمان است.

نمای پیش‌ساخته یونولیتی به دلیل ویژگی‌هایی مانند سادگی و سرعت نصب، پایداری و مقاومت بالا، همچنین قابلیت بازیافت و کاهش انرژی مصرفی در مقایسه با نماهای سنتی، جایگاه خود را در صنعت ساختمان پیدا کرده است. نمای پیش‌ساخته یونولیتی قابلیت انجام پروژه‌های متنوع را دارد و می‌تواند در ساختمان‌های مسکونی، تجاری، اداری و صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.

آیا نمای یونولیتی ضد حریق است؟

خیر. EPS ذاتا یک ماده قابل اشتعال است و نباید آن را ضد حریق معرفی کرد.

در صنعت ساختمان انواع کندسوز EPS نیز تولید می شوند، اما کندسوز بودن به معنی نسوز بودن نیست. عملکرد یک نمای یونولیتی در برابر حریق به نوع EPS، پوشش روی آن، ضخامت و جنس لایه های محافظ، جزئیات اجرایی و الزامات سیستم کامل نما بستگی دارد.

به همین دلیل انتخاب یونولیت نما فقط بر اساس قیمت یا دانسیته تصمیم دقیقی نیست.

سیستم های عایق خارجی EIFS چیست؟

امروزه انواع یونولیت‌های مختلف مانند یونولیت سقفی، یونولیت فشرده، یونولیت دیواری و یونولیت بسته‌بندی در دسترس هستند که هر کدام دارای کاربردها و قابلیت‌های منحصربه‌فردی هستند. PlastiSpan EFS یک نوع پلی استر منبسط است که تحت شرایط ویژه‌ای تولید می‌شود و از کیفیت بالایی برخوردار است. این عایق در حقیقت در قسمت‌های بیرونی و نمای ساختمان‌ها استفاده می‌شود و با استفاده از بستر و چسب‌های مخصوص نصب می‌شود. EIFS می‌تواند باعث تنظیم و کنترل دمای داخلی ساختمان شده و از هدر رفت انرژی جلوگیری کند و همان‌طور که گفته شد می‌تواند در انواع شرایط جغرافیایی و آب و هوایی مورد استفاده قرار بگیرد.

نمای یونولیتی به عنوان مصالح ساختمانی

نمای پلاستوفوم در ساخت و سازهای مختلف و در مناطق متفاوت از جمله پوشش برای اتاق سرد ، روکش فلزی و ویژگی های دیگر ساختمان استفاده می شود. پانل و مواد روکش فلزی مشهورترین محصولات یونولیتی است. هر دو متریال می توانند در ساخت نما ساختمان مورد استفاده قرار بگیرند و در اصطلاح به آن ها، متریال نمای یونولیتی گفته می شود. با این حال ، پانل ها به دلیل خاصیت بهداشتی و عایق بودن در اتاق های سرد و کارخانه های فرآوری مواد غذایی، از محبوبیت بیشتری برخوردار است.

پانل به طور معمول از دو روکش فلزی ساخته شده است که به یک هسته پلی استری لمینت شده اند. این یک ترکیب مشابه با ACP است ، با این حال معمولاً این متریال نمای یونولیتی، ضخیم تر است. مشخصات نهایی این متریال باعث می شود مواد بسیار سختی برای شناسایی در آن ایجاد شود که اغلب می توان از مواد مختلف از جمله فلز ، رندر و رنگ ، نام برد. این امر این متریال را به عنوان ماده ای مبدل می کند و به دلیل شکل ظاهری ، اغلب از جنس بلوک ، بتون یا فلز دیده می شوند.

انواع نمای یونولیتی

تقسیم بندی نمای یونولیتی فقط بر اساس شکل ظاهری چندان کاربردی نیست. بهتر است این محصولات را بر اساس نحوه استفاده از EPS بررسی کنیم.

قطعات دکوراتیو یونولیتی

برای ایجاد خطوط نما، قاب پنجره، تاج، ستون، سرستون و طرح های رومی یا کلاسیک استفاده می شوند.

قطعات معمولا با دستگاه های برش CNC یا تجهیزات مشابه شکل داده شده و سپس با یک لایه محافظ پوشش داده می شوند.

پانل های عایق نما

در این حالت EPS بیشتر نقش عایق حرارتی را دارد. روی پانل پس از نصب، لایه های تکمیلی سیستم نما اجرا می شوند.

پانل های چندلایه با هسته EPS

این محصولات از یک هسته EPS و یک یا چند لایه محافظ یا روکش تشکیل می شوند. نوع روکش می تواند بسته به کاربرد محصول متفاوت باشد.

هر سه گروه ممکن است در بازار با عنوان «نمای یونولیتی» معرفی شوند. هنگام استعلام قیمت بهتر است نوع دقیق محصول مشخص شود؛ در غیر این صورت مقایسه دو قیمت ممکن است اساسا مقایسه دو سیستم متفاوت باشد.

اجرای نمای یونولیتی چگونه انجام می شود؟

روش اجرا به نوع سیستم بستگی دارد، اما آماده سازی سطح تقریبا همیشه مهم است.

دیوار یا زیرسازی باید ظرفیت مناسبی برای اتصال داشته باشد. سطح سست، دارای ترک فعال یا آلوده می تواند چسبندگی قطعات را کاهش دهد.

بعد از اندازه گیری نما، قطعات طبق نقشه تولید و جانمایی می شوند. سپس اتصال با چسب، اتصال مکانیکی یا ترکیبی از هر دو روش انجام می شود.

در مرحله بعد سراغ درزها و لایه نهایی می رویم.

و این همان جایی است که کیفیت اجرا خودش را نشان می دهد.

اگر محل اتصال دو قطعه بدون تقویت مناسب پوشانده شود، احتمال دیده شدن خط اتصال یا ایجاد ترک سطحی بیشتر خواهد شد. گوشه های پنجره، لبه سقف، کنج ها و بخش هایی که دو جنس متفاوت نما به هم می رسند نیز به جزئیات اجرایی دقیق تری نیاز دارند.

پس از تکمیل پوشش محافظ، سطح بر اساس نوع سیستم رنگ یا پوشش نهایی دریافت می کند.

هزینه اجرای نمای یونولیتی

هزینه نمای یونولیتی به مساحت نمای پروژه بستگی دارد. از آن جایی که پلاستوفوم، متریالی ارزان است بسیار مقرون به صرفه می باشد.

کیفیت پانل های یونولیتی، تعداد پانل های فومی، ارتفاع سازه و سختی کار و … بر روی هزینه ی اجرای نمای یونولیتی موثر است. اجرت تیم نصاب یکی دیگر از عوامل تعیین کننده بر روی قیمت نهایی می باشد.

مزایای نمای یونولیتی

همانطور که گفته شد امروزه نمای یونولیتی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است و در مقایسه با سایر جنبه های ساختمانی مانند سنگ، آجر، کامپوزیت و غیره دارای مزایای فراوانی است که مهمترین آنها به شرح زیر است.
این نما علاوه بر زیبایی منحصربفرد می تواند به عنوان عایق حرارتی نیز استفاده شود و مصرف انرژی را تا ۶۰ درصد کاهش دهد.
۱- عدم وجود خطر ریزش از ارتفاع به علت گذشت زمان.
۲- عایق حرارتی و کاهش مصرف انرژی تا ۶۰ درصد نسبت به سنگ نما.
۳- عایق آکوستیک و کاهش آلودگی صوتی در ساختمان.
۴- عدم ترک خوردگی و تغییر رنگ با گذشت زمان.
۵- قابلیت ترمیم پذیری در حداقل زمان و قیمت.
۶- سرعت بالای اجرای کار ( هشت تا ده برابر سرعت اجرای نمای سنگ ).
۷- تنوع در طرح و مدل ( رومی ، مدرن ، ساده و … ).
۸- قابل تولید به صورت تایل ، اسلپ و پروفیل.
۹- حذف خدمات رابیتس بندی.
۱۰- سبک سازی سازه و بهینه سازی در برابر زلزله.
۱۱- قابلیت اجرا بر روی ساختمانهای ویلایی ، چند طبقه ، نوساز و قدیمی.
۱۲- کاهش بار مرده ساختمان و در نتیجه صرفه جویی در مصرف فولاد.

معایب و محدودیت های نمای پلاستوفوم

نمای یونولیتی بدون محدودیت نیست و بهتر است قبل از انتخاب آن این بخش جدی گرفته شود.

۱٫ حساسیت EPS در برابر آتش

EPS ماده قابل اشتعال است. استفاده از نوع کندسوز و اجرای پوشش مناسب می تواند رفتار سیستم را بهبود دهد، اما طراحی ایمنی حریق باید بر اساس مقررات و مشخصات فنی سیستم مورد استفاده انجام شود.

۲٫ آسیب پذیری یونولیت خام

فوم بدون پوشش در برابر ضربه و بعضی عوامل محیطی آسیب پذیر است. به همین دلیل کیفیت لایه محافظ اهمیت زیادی دارد.

۳٫ وابستگی زیاد نتیجه به اجرا

دو نمای ساخته شده با EPS مشابه می توانند بعد از چند سال ظاهر کاملا متفاوتی داشته باشند. معمولا تفاوت را باید در نوع پوشش، اتصال، زیرسازی، درزبندی و کیفیت اجرا جستجو کرد.

۴٫ احتمال آسیب در نقاط پر برخورد

در طبقه همکف، ورودی ساختمان یا بخش هایی که احتمال ضربه مکانیکی زیاد است، باید مقاومت سطح نهایی با دقت بیشتری انتخاب شود.

نمای یونولیتی چقدر در کاهش مصرف انرژی موثر است؟

نمی توان برای تمام ساختمان ها یک درصد ثابت اعلام کرد.

کاهش مصرف انرژی به اقلیم، ضخامت عایق، نوع دیوار، پنجره ها، سقف، جهت ساختمان، پل های حرارتی و کیفیت اجرای کل پوسته بستگی دارد.

EPS می تواند به عنوان عایق حرارتی در پوسته خارجی ساختمان استفاده شود و مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان نیز بر کنترل انتقال حرارت و عملکرد انرژی پوسته ساختمان تاکید دارد. در ویرایش های جدید این مبحث، طراحی انرژی ساختمان فقط به یک لایه عایق محدود نیست و اجزای مختلف ساختمان در کنار هم بررسی می شوند.

بنابراین عبارتی مانند «نمای یونولیتی در همه ساختمان ها مصرف انرژی را ۶۰ درصد کاهش می دهد» دقیق نیست.

در یک ساختمان با دیوارهای بدون عایق ممکن است اضافه کردن عایق خارجی اثر محسوسی داشته باشد، اما اگر بخش عمده اتلاف انرژی از پنجره ها، سقف یا نفوذ هوا اتفاق بیفتد، نتیجه متفاوت خواهد بود.

نمای یونولیتی بهتر است یا سنگ؟

پاسخ به هدف پروژه بستگی دارد.

اگر هدف ایجاد یک نمای سنگی طبیعی با بافت و دوام ذاتی سنگ باشد، یونولیت جایگزین مستقیم آن نیست.

اما وقتی وزن نما، سرعت ساخت ابزارهای دکوراتیو یا عایق کاری خارجی اهمیت بیشتری دارد، EPS می تواند مزیت قابل توجهی ایجاد کند.

برای مثال اجرای یک قاب بزرگ و پرجزئیات دور پنجره با سنگ، فرایند متفاوتی از تولید همان فرم با EPS پوشش داده شده دارد. وزن، زیرسازی و نحوه نصب این دو نیز قابل مقایسه مستقیم نیست.

در پروژه های بازسازی، همین تفاوت وزن گاهی تعیین کننده است؛ چون اضافه کردن یک نمای سنگین جدید به یک ساختمان قدیمی ممکن است به بررسی های سازه ای بیشتری نیاز داشته باشد.

عمر نمای پلاستوفوم به چه چیزی بستگی دارد؟

بیشتر از آنکه یک عدد ثابت برای عمر نما مهم باشد، باید دید چه چیزی می تواند باعث خرابی زودهنگام آن شود.

نفوذ آب از درزها، جدا شدن پوشش، ضربه، اجرای نامناسب اتصال و حرکت بین دو مصالح متفاوت از مواردی هستند که می توانند عمر مفید نما را کاهش دهند.

اگر خود EPS سالم باشد ولی پوشش خارجی ترک بخورد و آب به لایه های زیرین برسد، مشکل از «یونولیت بودن نما» شروع نشده؛ ایراد در عملکرد سیستم کامل نما است.

بازدید دوره ای ترک ها، درزهای اطراف پنجره و نقاط اتصال می تواند جلوی بزرگ شدن بسیاری از آسیب های موضعی را بگیرد.

نمای پلاستوفوم برای چه ساختمان هایی مناسب است؟

این سیستم می تواند در ساختمان های ویلایی، چند طبقه، پروژه های بازسازی و بعضی ساختمان های بلند استفاده شود، اما روش اجرا در همه آنها یکسان نیست.

در یک ویلای دو طبقه شاید دسترسی به تمام نقاط نما ساده باشد. در یک ساختمان بلند، فشار باد، روش مهار مکانیکی، دسترسی برای نصب و الزامات ایمنی اهمیت بسیار بیشتری پیدا می کنند.

همین موضوع درباره طرح نما نیز صدق می کند.

نمایی که فقط چند خط افقی ساده دارد با نمای رومی شامل ده ها قطعه برجسته، شرایط طراحی و اجرای متفاوتی خواهد داشت.

قبل از سفارش بهتر است حداقل این اطلاعات مشخص باشند: متراژ تقریبی، ارتفاع ساختمان، طرح یا تصویر نما، ابعاد قطعات مورد نیاز، نوع سطح زیرکار و اینکه هدف صرفا اجرای المان دکوراتیو است یا عایق کاری دیوار نیز مدنظر قرار دارد.